Soñar e falar dos soños

Gústame soñar e falar dos soños. Creo que só teño talento para soñar.

Ultimamente máis da metade dos meus soños son con ela: facéndolle a comida, recollendo a roupa xuntos, traballando co ordenador mentres calceta.

Por iso, xusto o que non farei hoxe será falar dos soños, dos meus soños. Sen eu buscalo, foron caendo nas miñas mans libros de dous, tres ou catro escritores que eran grandes soñadores, comezando por, se cadra, o máis ensoñador de todos eles, Borges. No lote meto a Russell.

Borges

Borges afirma que cando soñamos somos o actor, o autor, o espectador e o teatro, somos todo. Eu créolle, porque somos incluso o inimigo. Ese inimigo que foi á propia casa de Borges coa intención de matalo, pero o mestre sabía como defenderse.

Di Merleau Ponty (un fenomenólogo que lle discutía a Sartre e ao que eu cheguei despois de pasar por Paul Ricoeur grazas a ter que investigar o concepto de trama) que durmir non é, a pesar das palabras, un acto, unha operación, o pensamento ou conciencia de durmir. É unha modalidade do camiño perceptivo. No soño negamos o mundo, pero esa negación é unha maneira de manternos nel. Merleau Ponty estabelece así unha diferenza radical con Freud, que xa interpretara os seus propios soños igual que Borges.

O soño non é unha simple variedade da conciencia creadora de imaxes. O real e o onírico desbórdanse mutuamente de forma tal que o soño non interpretaría a nosa vida porque non hai en nós un segundo suxeito, o inconsciente, xa que na nosa propia vida, as nosas reaccións coas cousas e cos outros teñen xa un carácter onírico: resulta imposible separar o real e o imaxinario, pois as persoas coas que interactuamos actúan ante nós coma personaxes, e aínda que non o fixesen daría igual porque ante nós si que o son. Se cadra o que vén cara nós non é o noso inimigo, pero ante nós paréceo. E a veces, comentáballo a uns amigos tomando algo onte, actuamos como o noso propio inimigo e isto é tremendamente dramático xa que, aínda que non reparemos, cada un coñécese máis a si mesmo do que poida parecer (puntos febles incluídos).

Soñar, di Merleau Ponty non é traducir un contido latente. Soñar é vivir o contido latente a través dun contido manifesto que non é a súa expresión adecuada. Baixo as aparencias hai unha realidade moi distinta, pero ademais a análise dunha conduta sempre atopa nela varias capas de significación, todas as cales teñen a súa verdade, e a pluralidade das interpretacións posibles é a expresión discursiva dunha vida mixta, na que cada elección sempre ten varios sentidos, sen que se poida dicir que un deles é o único verdadeiro.

O que importa, pois, non é a significación en si, xa sexa dos soños ou da vida, senón o sentido da significación. É dicir, a linguaxe non é só unha maneira de falar e escribir, senón unha maneira de vivir e existir. Conclusión, que teño que recoñecer, non é miña, senón que a ela chegamos unha dura noite de xeada unha boa amiga e eu entre cunca e cunca de chocolate.